Spitzebangg - "Dr Singvogel"
   
 

 

Liebe Singvogel, Du kasch jo uff e ganz langi Schnitzelbangg-Karriere zruggluege… so wie n y gläse ha, hesch Du beraits scho als 6-jeerige Gnäggis, Schnitzelbangg gsunge. Wohäär kunnt denn die Faszinatioon firs "Bänggle" ?

  Singvogel:

Y waiss es nit wiirglig... y bi mit Värsli und Ryym uffgwaggse und myni Groosseltere - wo mehrsproochig gsii sin - hänn do sicher au iire Dail drzue byydrait, well sie mir immer Värsli uff hoochditsch, änglisch und franzeesisch verzellt hänn und esoo my Gspiir fir d Sprooch und Dichtkunscht gfeerderet hänn. Y waiss, ass y als Kind d Schnitzelbängg yynegsuggt und noogsunge haa, obwool y dr Inhalt vermuetlig gar nit richtig verstande haa... aber die verdichteti Foorm, het mi als Kind scho seer fasziniert.

Isch denn fir Dii scho imm klaar gsii, ass Du emol Schnitzelbängg singge wirdsch ?
Nai, nai gaar nit... y bi an der Faasnacht als Waggis underwäggs gsii, denn ha n y drummlet und bi aaschliessend 15 Joor ewägg gsii vo Basel. Y ha aber fir vyyli Aaläss wie Hochzyte, etc. Värsli gschrybe... aber ass y emol an dr Basler Faasnacht firs Schnitzelbangg-Comité Värs singe wurd, hätt y nie dänggt... dasch fir mi dr Olymp gsii.

Das glaub y...
Wo n y 1994 vo Graubinde zruggkoo bii, ha n y aifach aagfange mit Bänggle. Y ha mi aber noonig getraut,
mi bim Schnitzelbangg-Comité aazmälde... wie scho erwähnt, isch das fir mii unvoorstellbaar gsii.

Wie isch denn das bim Schnitzelbangg-Comité gange ? Hesch voorsinge miesse ?
Das gits nadierlig au und me muess sich scho aastränge... neyi Bänggler mien zem Byspiil zeerscht e baar Värs abgää und denn wärde die aagluegt... aber dasch nit im Sinn vonere Zensuur, sondern im Sinn vonere Hilf... bisch uffem richtige Wäg ass me di verstoot, ischs kurz gnueg ass es sich nit widerhoolt, oder kunnsch mitere Figuur, wo s scho n-emool gää het, etc.

Und wenn bisch denn zue de Comité-Schnitzelbängg gange ?
Y ha zeerscht emol 2 Joor lang wild gsunge und denn ischs aigentlig seer schnäll gange, bis d Kontäggt zem Schnitzelbangg-Comité doo gsi sin... und mir isch seer wool bim Comité das muess y wiirglig saage.

     
 

Wie isch denn d Figuur "Singvogel" entstande ?

  Singvogel:

Dasch raine Zuefall gsii... kuurz voor dr Faasnacht im 1994 ha n y gfunde, ass y jetz Schnitzelbängg singe muess... y ha das jetz aifach welle ussbrobiere. D Värs sin gschrybe gsii, aber y ha weder Helge - y bi n-e
ganz schlächte Zaichner - no ha n y e Goschdym oder Laarve kaa.

Du hesch kaini Helge kaa ??? Okey...
Bedräffend Helge, ha n y mi 2 bis 3 Wuche voor dr Faasnacht miteme guete Frind droffe. Zeerscht ha n y mi gaar nit draut dä z frooge, well är e renommierte Kunschtmooler isch und sicher kaini Helge fir mi zaichne wurd... aber är het denn gfunde "Doch, doch... das mache mer zämme..." und het denn au innert kiirzischte Zyt alli myni Helge gmoolt.

Guet, aber immerhin hesch jetz scho n-emol Dyni Helge kaa...
Genau... aber halt immer no kai Namme, kai Goschdym und kai Laarve... und denn isch my Schweschter
koo und het mer e alts Goschdym gää, wo denn esoone Lumpe mit Fäädere gsii isch...

*lach*... so guet...
Y has gaar nit gmeergt - woby si mer das au nit gsait het - ass das Goschdym aigentlig e Huehn gsii isch...
aber y ha numme gsee, ass es Fäädere kaa het und d Larve e Schnaabel... und esoo isch dr "Singvogel" druss entstande. E Joor speeter ha n y denn e super Goschdym und e tolli Laarve mache loo und denn isch die Figuur zue mym Maargezaiche woorde.

     
 

Dr Bänggler-Olymp z erraiche, isch s aine und deert blyybe s andere. Du zellsch jo scho seer lang zue de Spitzebängg. Was dänggsch, macht Dyn Erfolg uss ? Nadierlig sin s Dyni Bängg...

  Singvogel:

Doo sin mer scho bi dr Froog, was denn e guete Bangg ussmacht... und dasch nadierlig dr Värs, aber au s Uffdrätte, dr Gsang, d Verständligkait und daas wo zwische de Zyyle n-isch... und genau daas liebt s Bublikum, ass me ebbis dängge kaa, wo gar nit gsait wird. Drzue kunnt nadierlig no die ganz Figuur und d Helge, wo denn e Gsamtbild git.

Aber s zentraale isch nadierlig scho dr Värs...
Ganz klaar... y ha n-e 4-Zyyler, wo mi zwingt - und dasch glaub s ganz Wäsentligge - kurz und dicht z wäärde. Dr 4-Zyyler isch ebbis, wo me nit mee Blatz und Silbe het und das zwingt ain, ganz ganz kuurz z wäärde.

Woby ych find, ass Dyni 4-Zyyler ainewäg no e gwissi Lengi hänn. Y find e Pointe in 4 Zyyle usszdrugge eggsdreem schweer und Dyni Melodie lossts ebbe zue, ass Dyni Zyyle e weeneli lenger schyyne, me no e weeneli dryyphagge kaa und s denn nadierlig au perfäggt zämmebasst...
D "Standpauke" und "Stachelbeeri" hänn duurschnittlig 9 Silbe kaa und ych bi jetz bi duurschnittlig 13 Silbe... aber y ha au scho mitere andere Melodie gsunge, wo no lenger gsii isch... aber die wiirglig ganz hoochi Schuel, isch dr 2-Zyyler... und in Basel gits im Momänt numme ganz weenigi wo das mache.

     
 

Und was macht no zuesätzlig e guete Bangg uss ?

  Singvogel:

D Umsetzig in dr Baiz und uff dr Biini, isch ebbis ganz Wäsentliggs... s git Värs, wo in druggter Foorm - also uffem Zeedel - gaar nit eso guet sin, aber me duur die gueti Performance uff dr Biini aifach lache muess.

Wie entstoot e Bangg ? Wie isch e Bangg uffbaut ? Gits bi Dir e bstimmte Ablauf oder fliesst s aifach ?
Laider nit... s git aifach kai Rezäpt und
kasch au nit immer amene glyyche Egge aafoo, das goot nit. Nadierlig miesst me konsequänterwyys zeerscht e Pointe im Kopf haa und denn vo hinde häär uffbaue,
denn je lenger je mee sind d Lyt schaarf uff Pointe... dasch friener anderscht gsii und grad bi dääne
8-Zyyler hänn d Lyt lang waarte miesse - au mit lache - bis si denn amänd fir dr ganz Värs glache und applaudiert hänn... und wenn hitte am Änd vomene Värs kai satti Pointe kunnt, sin d Lyt fascht e weeneli entdischt.

Muess es denn immer e Pointe sii ? Y main, friener sin d Värs bissig und nit immer e "Schänggelklopfer"
gsii...

D Dramaturgie isch scho seer wichtig. Im Idealfall bringt me uffere Biini ca. 12 Värs und do isch nadierlig e Staigerig dinne... do mien die eenter noodängglige Värs scho guet platziert sii.

     
 

Wohär griegsch Du Dyni Inspiratioon zem Värsli z brinzle ? Gits vellicht e spezielle Oort, wo bsunders guet schrybe kasch oder spiilt das fir Di kai Rolle ?

  Singvogel:

S git ainzelni Momänt, wo mer Värs aifach zuefliege... und y waiss no ganz guet, ai Värs isch uff dr Autobaan zwische Biasca und Airolo in 10 Minute fix feertig gsii, aber dasch eenter e sältene Fall gsii... maischtens hänggts mit Lischte, Babyyr und Bleystift zämme... oder mit Zytig lääse, Regionaaljournaal loose oder TeleBasel luege... denn uffschryybe, e Moonet ligge loo und denn wider fiirehoole... sich inspiriere loo vo Idee und am Änd gits denn ebbis.

Mänggmool het me scho s Gfiil, as es aifach ussem Eermel kunnt...
Aber dasch jo no oft esoo mit dr Kreativität, alles wo so lyycht dehäärkunnt, empfindet dr Konsumänt als aifach... aber s steggt nadierlig haarti Aarbet dehinter. Grad bi Voorfaasnachtsveraastaltige het me s Gfiil, ass es so lycht und aifach isch... vergisst aber, ass do e Joor lang draa gschafft worde n-isch.

     
 

Dyni Marathonbängg sin jo legendäär… zem Byspiil dä vom Zugfierer, wo die ganz Zyt reedet… grandioos. Kunnt me in Zuugzwang, well das d Lyt vellicht jetz jeedes Joor vo aim erwaarte ? (Doo gseet me dä Väärs uff YouTube)

  Singvogel:

Y ha brobiert, wider vo dämm Image wägzkoo... s het Joore gää, wo mi d Lyt aagsproche und gfroggt hänn "Hesch wider e Langvärs ?" und y wott mi nadierlig nit numme iiber dr Langvärs definiere. S isch halt immer esoone Sach... dr Värs mit dr SBB isch nadierlig glatt gsii, wells mer glunge n-isch, s Bublikum 5 Minute lang bi dr Stange z bhalte und dasch e Gliggsfall gsii. Normaalerwyys heert dr Spannigsbooge iirgendwenn emol uff. Aber aigentlig isch s aifacher ebbis langs z mache, als ebbis kuurzes.

Was isch s zentraale bimene Langvärs ?
D Uffzellige... dasch s tolle amene Langvärs. Uffzellige sin immer luschtig... aifach e saubleedi Uffzellig was zem Byspiil imene Tram transportiert wird und das innere luschtige Raiefolg bringt aim scho zem schmunzle.

Aber grad bi dämm Zuugsvärs liggt esoone Erkennigswärt drinne... me erkennt sich sälber wider, well me genau daas alles scho im Zuug miterläbbt het und sich drbyy uffgreggt het... y ha dä Värs mittlerwyle scho 1000 Mol gheert, wells halt aifach esoo isch, wie Du das besunge hesch...
Ah Duuuu bisch das gsii mit dääne vyyle Clicks ;-)
Aber dasch nadierlig toll wenns aim glingt, ebbis esoo z formuliere, ass sich dr Zueheerer drinn wiidererkennt. Die Zuugsgschicht isch rain zuefellig entstande... y ha in sällem Joor alli Pointe genau in ai Värs welle yynebringe und ha denn aber gmeergt, ass d Lyt uff so ebbis nit voorberaitet sin. S isch vyl besser gsii, vorhäär 3 bis 4 normaali Värs z bringe... denn ha n y d Uffmeergsamkait kaa fir dr Langvärs.

     
 

Wenn Dyni Zyt als "Singvogel" vo hit mit friener verglyychsch… was het sich in däre Zyt am maischte veränderet ?
Mer hänn s scho glääse, d Erwaartigshaltig vo de Lyt... und was sunscht no ?

  Singvogel:

Uff dr ainte Syte s Bublikum, wo vermeert uff Koomik ussgrichtet isch als friener und uff dr andere Syte d Pointe... das gseet me au an neye, experimentelle Foorme wo jetz bim Bublikum e Chance hänn, wo vellicht voor 30 Joor no nit meeglig gsii wär.

Neyi, experimentelli Foorme ?
Jo... zem Byspiil räppe oder e Bangg, wo verschiideni Liedmelodie bringt... und was sich au ganz klaar veränderet het, isch d Situatioon in de Baize oder uff dr Biini. Die klassisch Faasnachtsbaiz wo d helfti Aggdiivi und d helfti Tourischte dinne hogge und duur daas e tolli Stimmig isch, gits fascht nimme. Me het iiberall Bankett, wo d Lyt ganz vyl Gäld zaale und denn au die entsprächend Erwaartigshaltig hänn. Y finds e bitz schaad und mer setze n ys au drfir yy, ass es wider Baize git, wo kaini Bankett hänn und me aifach yyne kaa... und au d Mischig het vo Faasnachtsanarchie.

Aber wenn Du ine Baiz kunnsch, denn juuble doch scho alli...
Nai dasch nit immer esoo... s git au Baize, wo niemer waiss, was das jetz isch... und denn kunnts no uff d Daageszyt aa. Y ka mi no dra erinnere, wo n y in Spiilmaa yynekoo bi und my eerscht Värs gsunge ha... d Lyt voor miir am Disch sin uffgstande und hänn dr Mantel aagleggt. Wo n y denn dr 2. Värs gsunge ha, sin d Lyt am hindere Disch uffgstande... die hänn jetz aifach gnueg kaa und haim welle... s git also alles ;-)

     
 

Schnitzelbänggler hänn jo e waansinns, stressigs Brogramm an dr Faasnacht und flitze vo Baiz zue Baiz...

  Singvogel:

S isch nit bi allne Gsellschafte glyych... aigentlig isch s esoo, ass dr Mäntig und Mittwuch die klassische Eebe sin und mer in dr Reegel zwische 18:30 und 01:00 d Route abgloffe haa mien... well d Gsellschafte Veryybaarige hänn mit de Baizer. S Brobleem isch aber, ass sich die Zyt immer mee verkiirzt, wells ebbe Bankett sin und bis die Lyt emol alli sitze ischs 19:30 und eso wird dä Zytraame immer kiirzer.

     
 

Hesch denn au scho n-emool e Schryyblokaade kaa, wo aifach nit me gange n-isch ? Wie goot me mit soonere
Situatioon um ?

  Singvogel:

Ja... jetz zem Byspiil. Syt Daage kunnt nyt und myni perseenlig Premiere isch am 2. Hornig 2020, dh. my Teschtlauf isch am 26. Jänner... also in 2 1/2 Wuche und jetz muess aifach in de näggschte Daag ebbis bassiere...

Guet, kaschs jo nit ändere... wenns eso isch, denn ischs esoo...
Genau... me ka heggschtens brobiere, sich e gueti Umgäbig z schaffe... y spazier ebbe die emol iibere Gämpe oder em Rhy entlang und hool mir eso d Inspiratioon, aber uffe Knopf drugge ka n y nit. S git Joore wo besser und Joore wo schlächter sin, dasch mit allne kreative Sache esoo.

     
 

Du hesch vorhär gsait, ass voor dr Faasnacht e Broobesinge, bzw. e Teschtlauf stattfindet... singsch denn voor dr Familie oder hesch bstimmti Lyt yyglaade ?

  Singvogel:

Mit dr Zyt ischs gwaggse und sin au immer ebbe die glyyche Lyt drby... aber y lueg au, ass immer emol wider neyi und jungi Lyt drzuekemme. Wichtig isch e gueti Mischig...also nit numme Lyt mitem glyche Newskonsuum... das haisst sin Lyt drbyy, wo Färnseh luege oder Lyt wo Radio loose oder Zytig läse und eso ka n y ussefinde, ob d Verständligkait doo isch. S muess au ussgliche syy mit Fraue und Männer, schliesslig sitze au baidi Gschlächter im Bublikum... und s Alder spiilt nadierlig au e Rolle. S isch e Mischig, wo n y pflääg und do sin nadierlig au Kolleege drby.

Dien d Bänggler sich au geegesytig voorsinge ?
An mym Voorsinge, sin au mindeschtens 3 Bangg-Kolleege drby, wo iiri Fragmänt voorstelle und mer denn driiber diskutiere.

Y finds halt waansinnig schwiirig... do isch me innere Baiz und het e waansinns Erfolg mit de Värs und denn goot me in e anderi Baiz und wo me mit de glyche Värs iiberhaupt nit aakunnt...
Jä das gits... aber s kunnt nadierlig au druff aa, was me wott... wenn y immer numme die Värs singe wott, wo guet aakemme, denn wird y mir sälber nit ganz gerächt. Y lueg immer uff e gueti Mischig platzier myni Värs, wo n y platziere wott... au wenn si vellicht nit ganz eso guet sin, y ha jo schliesslig au e Iiberziigig und Aart vo Humoor, wo n y wytergää wott.

     
 

Wie isch s Verhältnis under de Bänggler ?

  Singvogel:

Dasch mittlerwyyle e seer frindschaftliggs Verhältnis woorde und het sich im Geegesatz zu friener seer entspannt.

     
  Schnitzelbängg schryybe isch jo nit jeedermanns Sach und y dängg, ass me do e gwisses Talänt und au Alter haa muess... wie gseets denn mitem Noowuggs uss in der Bänggler Szeene ?
  Singvogel:

Noowuggs isch halt wie iiberall e Brobleem und aigentlig kennt me au ebber, wo mit 50 aafoot Bänggle, no als "Noowuggs" bezaichne... mer sin jo scho froh, wenn iiberhaupt ebber neys kunnt. Mer hänn allerdings e baar jungi Gruppierige wo bi n ys sin, aber dasch laider d Ussnaam.

Wie kunnt me an jungi Lyt aane ?
Mer hänn nadierlig immer d Auge und d Oore offe, wenn mer underwäggs sin. Mer brobiere au de Lyt d Angscht z nää, damit si sich bi n ys mälde. Y ka numme immer saage:
"Mäldet eych, mäldet eych und mäldet eych..."

Was kasch ame neye Bänggler mit uff e Wäg gää ?
Brobiere, brobiere, brobiere... und sich nit fruschtriere loo, wenn s im eerschte Joor nit eso waansinnig toll lauft... s isch schwiirig, im richtige Zytpunggt, am richtige n-Oort z sii, s richtig Bublikum z haa und dr richtig Doon z dräffe... das bruucht alles syni Zyt und Erfaarig. Y ka numme sage, s isch dr Blausch und macht wiirglig Spass.

     
 

Apropos Doon... d Melodie vomene Bänggler isch jo sehr wichtig find y und het au e gwisse Erkennigswärt... wie bisch Du uff Dyni tolli Melodie koo ?

  Singvogel:

Myni Melodie goot zrugg uff s amerikaanische Volkslied "She'll be coming rount the mountain" (oder uff Ditsch: "Von den blauen Bergen kommen wir"). Y ha allerdings Stigg fir Stigg abgänderet und uff myni Stimmlaag aabasst. Y ha meereri Joor ussbrobiert, bis ys denn sowyt kaa ha... s isch e Mischig zwische Volkslied und Aigekreatioon.

Dyni Stimm isch jo seer markant und miteme groosse Widererkennigswärt... gits Lyt, wo Di druff
aaspräche ? Me kennt die Stimm, aber waiss nit eso rächt wooane due...

Jo das hets au scho gää... y ka mi do 2 bis 3 mol draa erinnere, ass mi ebber aagsproche het "Y kenn Dyni Stimm, waiss aber nit wohäär...". Was mi allerdings mee erstuunt het, ass mer ebber emol gsait het "Y ha im Färnseh Schnitzelbängg gluegt und das sin genau Dyni Händ gsii...". Är het mi also uff Grund vo myne Händ erkennt und dasch mit e Grund, worum s Comité wott, ass me Händsche aahet... aber dasch nadierlig nit immer meeglig.

     
 

So, jetz no die letscht Froog zem Thema "Schnitzelbangg"... isch Dyn "Helgebueb" immer dr glyych oder duesch amigs e weeneli abwäggsle ?

  Singvogel:

My "Helgebueb" isch e Frau und si git wiirglig Vollgaas. Wenn me uss dr Baiz kunnt und ins näggschte Lokaal wott, denn daarf me kai Zyt verliere... mer hänn au bi uns immer wider s Brobleem, ass me in e Bänggler-Stau kunnt, das haisst je friener ych im näggschte Lokaal bi, desto greesser isch d Woorschynligkait, ass y weeniger Stau ha... und dorum gseets au immer e bitz wie "renne" uss. Fir mii isch
s denn seer aagnääm, wenn si voruss lauft und ych denn eso gmächlig hindedryy kumm.

Si isch dr Manager ;-)
Jä... aber s isch wiirglig e seer haarte Job, well Helge seer schweer z draage sin... drzue kunnt, ass dr "Helgebueb" immer im Schatte stoot und uff dr Biini nyt saage daarf... und doch ischs e unglaublig wichtige Job an dr Faasnacht und eso ebber muess me aifach haa... abgsee devoo, macht si das au wiirglig ganz
toll.

     
 

Was beditet Dir d Faasnacht ?

  Singvogel:

Y ha 15 Joor lang kai Faasnacht gmacht und s isch au gange... aber... d Faasnacht beditet mir scho seer vyyl. Uff dr aine Syte hänn sich duur d Faasnacht waansinnig tolli Frindschafte ergää und uff dr andere Syte isch s die kreatiivi Eebeni... y kenn kai andere Aaloss, wo eso kreativ, musikaalisch und Volggskunscht vom Scheenschte zaigt, wie bi uns an dr Faasnacht. Jeede darf mitmache, egaal ob är zue dr Spitze gheert oder e Aafänger isch und dasch doch wunderbaar.

     
  Wie hesch Du als glaine Bueb d Faasnacht erläbt ?
  Singvogel:

Myni Eldere hänn sälber kai Faasnacht gmacht, hänn ys aber loo... mer hänn e Wägeli baut und als Waggis e Buebeziigli gmacht... und speeter ha n y denn afo drummle.

     
  Was macht Di Gligglig ?
  Singvogel:

Mit feyne Mensche zämme sii und gueti Gspreech haa... und d Natuur.

     
  Mit wellere beriehmte Perseenligkait wurdsch gärn emol e scheene Oobe verbringe und aifach numme plaudere (ka au scho gstoorbe sii) ?
  Singvogel:

Wenn mer in dr Schwiz blyybe, denn isch s ganz klaar dr Mani Matter...

     
  Was wirdsch an Fraue nie verstoo kenne ?
  Singvogel:

Wieso si so gärn läädele...

     
  No e baar Schlaagweerter, bitte numme mit aim Satz beantwoorte...
  Basel...

Y lieb die Stadt iiber alles und mänggmool ha n y si uff dr Latte! S mitlyyde und sich dra z fraie, wie sich die Stadt entwigglet... dasch wie ne Beziehig...

  Ziiri...

Isch e tolli Stadt... y ha aifach e bitz Mieh mit dr Sprooch ;-)

  Herbschtmäss...

Kindhaitserinnerige halt, aber s bedyttet mer nimm so vyyl, wie au scho...

  My Lääbe als Bänggler isch...

...ainersyts e groossi Fraid und uff dr andere Syte au zimmlig aasträngend...

Vyyle Dangg fiir Dyni Antwoorte